W okresie międzywojennym Stanisław Szukalski wykonał co najmniej trzy wersje rzeźby przedstawiającej wyobrażenie Bolesława Chrobrego – Króla Polski. Co najmniej dwie w formie pełnopostaciowej,które miały około piętnastu centymetrów wysokości oraz jedno popiersie, które ma około siedem centymetrów wysokości. Intencją Szukalskiego, który cieszył się poparciem Wojewody Śląskiego było to, by jego dzieło znalazło się w powiększonej formie na zachodnich obrzeżach ówczesnego Województwa Śląskiego przy granicy z Niemcami. Wymiar byłby równie propagandowy co symboliczny. Chrobry, zdobywca ziem zachodnich – strzeże granic odrodzonej Rzeczpospolitej.
Wykonanie wersji pełnopostaciowych nie doszło do skutku. Z pewnych źródeł wiem, że wersja która była popiersiem była już powiększana w letnich miesiącach 1939 roku. Dwie pełnopostaciowe formy uległy zniszczeniu lub zostały skradzione i znajdują się obecnie w nieznanym miejscu.
Poniżej zdjęcia wersji pomnika – rzeźby Bolesława Chrobrego. Zdjęcia przedstawiają małe obiekty, które zostały odpowiednio ujęte.
Mały, bo co najwyżej siedmiocentymetrowy gips przedstawiający popiersie znajdował się w rzeczach Szukalskiego w chwili wyjazdu z Polski po wrześniu 1939. Już po śmierci artysty, ale przed 1989 rokiem – powiernik polskiego rzeźbiarza – Amerykanin Glenn Bray wykonał odlewy gipsu znajdującego się w spuściźnie „Stacha z Warty”. Były one sprzedawane w cenie 4,000 USD. Odlewy z postumentem mają wysokość około 12 centymetrów, odlane są w brązie, patynowane. Wykonano do 40 odlewów (raczej mniej).
Jedna z kopii należała do mnie. Po sprzedaniu rzeczonego egzemplarza jednemu z największych polskich kolekcjonerów pojawiła się idea powiększenia odlewu do rozmiarów naturalnych dla ciała dorosłego, słowiańskiego mężczyzny.
Przystąpiłem do działania zlecając jednej z dużych, krakowskich firm zeskanowanie dzieła w technologii 3D. Skan wykonano w dwóch rozszerzeniach.
Kopie wysłałem do mojego przyjaciela, który wykonuje zlecenia dla przemysłu samochodowego na terenie Europy. Korzystając z jego uprzejmości, dobrej woli i przede wszystkim umiejętności wykonano powiększenie popiersia do wysokości około 40 centymetrów bez postumentu, albowiem moją wolą i intencją było to, by kiedyś przy sprzyjających okolicznościach użyć powiększonej rzeźby w instalacji artystycznej lub pomnikowej w czym postument tylko by przeszkadzał. Mój przyjaciel hobbystycznie zajmując się drukiem 3D w plastiku – wydrukował kopię w pełnych rozmiarach dla oceny zasadności założenia i zaznajomienia się z efektem. Okazało się, że już wydruk w plastiku spełnił nasze oczekiwania.
Poniżej zdjęcia wydruku w plastiku w zestawieniu z oryginalnym brązem odlanym na zlecenie Glenna Braya. Jak widać brąz wykonany na zlecenie Braya ma postument, wydruk z plastiku już nie.
Problem właściwego odlania powiększonego zapisu 3D przedstawiłem w czasie zjazdu przemysłowców, na który miałem zaszczyt być zaproszonym. Udzielono mi wsparcia w postaci polecenia instytucji, która doskonale realizuje odlewy rzeźb. Nie wątpiąc zatem w jakość zleciłem odlanie kopii poleconej firmie.
Po kilku miesiącach otrzymałem zdjęcie wydruku skanu 3D w żywicy. Wydruk spełnił oczekiwania. Przystąpiono zatem do odlewów w brązie, które są w toku. Na podstawie bardzo wysokiej jakości wydruku w żywicy pewien artysta realizuje również jedną kopię w gipsie.
Zdjęcie wydruku w żywicy. Ma 40 centymetrów wysokości.
Pierwszej kopii w brązie spodziewam się w okolicach sierpnia 2025. Powiększone kopie NA PODSTAWIE rzeźby Szukalskiego będą stosownie opisane by nigdy nie były traktowane jako oryginalne prace Szukalskiego – na wypadek śmierci mojej, Glenna Braya i innych znanych mi wybitnych specjalistów w temacie Stacha z Warty.
Całościowy koszt (skan, powiększenie, wydruk, odlew, cyzelowanie, kopia w gipsie) zamyka się w kwocie 15,000 PLN (4,200 USD) za sztukę. Zrealizowanie jednego egzemplarza nie mając przyjaciół w przemyśle kosztowałoby co najmniej 40,000 PLN (11,000 USD) za sztukę. Takie są ceny odlewu tego rozmiaru i tej miary na polskim rynku.
[Aktualizacja 10.08.25]
Odlew nr 1 przybył już do mnie. Pierwszy egzemplarz, tylko polerowany, bez patyny robi bardzo duże wrażenie. Detal jest znakomicie widoczny, całość jest pozbawiona wad kopii z oryginału wykonanego w brązie, miał on bowiem pewne zabrudzenia, które nie powinny się na nim znaleźć. Zabrudzenia zostały wyczyszczone w czasie pracy nad zeskanowanym plikiem.
Seria Chrobry rozejdzie się między moich przyjaciół oraz stałych klientów, którzy pomogli mi w projekcie. Prawdopodobnie nigdy nie trafi na wolny rynek.
Poniżej zdjęcia (kolor może się różnić zależnie od pory dnia czy ustawień aparatu. Ogólnie jest „złoty”):
Ważne: jakby ktoś chciał uprzejmie donieść Glennowi o moim projekcie (jest kilka takich osób z Polski, które regularnie donoszą), moje oświadczenie: Glenn Bray wie o całym projekcie.
Nie dał mi swojego błogosławieństwa, nie dał mi swojego nazwiska i nie dał mi loga „Szukalski Archives”, ale o wszystkim wie i co najważniejsze – nie zabronił mi odlać swoich kopii.
Nie zabronił, bo zawsze uczciwie pisałem Glennowi o swoich planach i zamiarach respektując jego pracę i prawa do powiernictwa nad dobrami Szukalskiego.
Nie boję się zatem publikować powyższych rzeczy, bo najwyższą formą cwaniactwa jest mówienie prawdy i bycie uczciwym. Jeżeli to czytasz donosicielu (co jest zabawne, bo wiem kim jesteś) to weź to sobie do serca.
do obejrzenia w Otmęt – Opolskie.
/English
Enlargement of Szukalski’s sculpture.
In the interwar period, Stanisław Szukalski made at least three versions of a sculpture depicting the image of Bolesław the Brave – King of Poland. At least two in full-figure form and one bust, in a small scale of about seven centimetres in height. The artist, supported by the Silesian Voivode, wanted to place the cast sculpture of Brave in a huge version facing west on the outskirts of the Polish part of Silesia.
I know from reliable sources that the version of the bust was already enlarged in the summer months of 1939. Two full-figure forms were destroyed or stolen and are currently in an unknown location.
Below are photos of the version of the monument – the sculpture of Bolesław the Brave.
A small, no more than seven centimetres, plaster of a bust was among Szukalski’s belongings when he left Poland after September 1939. After the artist’s death, but before 1989, the confidant of the Polish sculptor, American Glenn Bray, made casts of the plaster from Stach z Warty’s legacy. They were sold for 4,000 USD. The casts with the pedestal are about 12 centimetres high, cast in bronze, patinated.
One of the copies belonged to me. After selling the said copy to one of the largest Polish collectors, the idea arose to enlarge the cast to the natural size of an adult, Polish male or larger.
I got down to work by commissioning a 3D scan of the work from a Krakow company. The scan was made in two enlargements.
I sent copies to my friend who carries out orders for the automotive industry in Europe. Using his kindness, good will and, above all, skills, the bust was enlarged to a height of about 40 centimetres without a pedestal, because my will and intention was that, under favourable circumstances, I would use the enlarged sculpture in an artistic or monumental installation, where the pedestal would only get in the way. My friend, who is a hobbyist in 3D printing in plastic, printed a full-size copy to assess the validity of the selected size and to familiarise himself with the effect. Even the print in plastic met our expectations.
Below are photos of the print in plastic compared to the original bronze cast on behalf of Glenn Bray.
I presented the problem of properly casting the enlarged 3D record at another industrialists’ meeting, which I regularly attend because half of my clients are there. I was given support in the form of recommending an institution that does excellent sculpture casting. Without doubting the quality, I commissioned a copy to be cast by a company recommended to me.
After a few months, I received a photo of the 3D scan printout in resin. The printout met expectations, so bronze castings were started, which are currently underway. Based on the very high quality printout in resin, a certain artist is also making one copy in plaster.
I expect the first copy in bronze around August 2025. Enlarged copies BASED on Szukalski’s sculpture will be appropriately described so that they are never treated as original, although authentic works by Szukalski – in the event of my death, Glenn Bray and other outstanding specialists known to me on the subject of Stach from Warta.
The total cost (scan, enlargement, printing, casting, chiseling, copy in plaster) is PLN 15,000 (USD 4,200) per item. Making one copy without having friends in the industry would cost at least PLN 40,000 (USD 11,000) per item. These are the prices for a cast of this size and caliber on the Polish market.
[Updated 10/08/25]
Casting No. 1 has arrived. The first piece, polished only, without patina, is very impressive. The detail is perfectly visible, and the entire piece is flawlessly reproduced from the original bronze, as it had some dirt that shouldn’t have been there. The dirt was cleaned while I was working on the scanned file.
The Chrobry series will be distributed among my friends and regular customers who helped me with the project. It will likely never be released on the open market.
Below are photos (the color may vary depending on the time of day or camera settings. It’s generally „golden”):
to be viewed in Otmęt – Opolskie.
warianty.store 